Sudah sedia maklum di kalangan warga Felda bahawa Syed Mokhtar, seorang taikun Bumiputera yang terkenal dan memiliki pelbagai syarikat, merancang untuk mengambil alih FGV Holdings Bhd dengan membeli saham utama syarikat tersebut.

Jika perancangan ini berjaya, beliau akan menggantikan Felda sebagai pemegang saham terbesar di dalam FGV.

Berita ini mendapat pelbagai reaksi daripada warga Felda. Ramai yang melihat perkembangan ini secara positif, kerana buat sekian lama FGV sudah pun tidak memainkan peranannya dalam menyumbang kepada Felda.

Selain keuntungannya yang semakin menurun sejak 2013 hinggalah mencecah kerugian sebanyak RM1.08 bilion pada 2018, FGV tidak memenuhi Perjanjian Pajakan Tanah (LLA) yang telah dibuat bersama Felda, dan langsung tidak memberikan nilai kepada kebajikan peneroka.

Selain itu, barisan kepimpinan FGV juga gagal memberikan prestasi yang cemerlang sepanjang perkhidmatan mereka. Ini terbukti dengan keengganan pemegang saham utama FGV tidak meluluskan pembayaran gaji lembaga pengarah FGV sewaktu mesyuarat tahunan.

Oleh itu, berita Syed Mokhtar untuk mengambil alih FGV ini adalah sangat menggalakkan. Beliau terkenal dengan menaikkan prestasi syarikat yang bermasalah, serta melatih ahli korporat Bumiputera untuk memimpin syarikat-syarikat tersebut.

Beliau juga mempunyai pengalaman dalam perladangan sawit melalui syarikatnya, Tradewinds Plantations, yang merekodkan keuntungan secara konsisten walaupun dengan kejatuhan harga sawit.

Akan tetapi, ada juga yang risau dengan pembabitan Syed Mokhtar dalam hal ehwal FGV dan Felda, seperti yang ditunjukkan oleh ketua peneroka kebangsaan, Sulong Jamil Mohamed Shariff, dan beberapa NGO Felda dalam sebuah sidang media baru-baru ini.

Mereka risau kerana mereka mengaggap FGV adalah warisan yang sepatutnya terus dimiliki oleh Felda.

Itu mungkin ada betulnya, tetapi adakah wajar untuk FGV yang telah membebankan Felda selama ini, terus mengongkong Felda?

Jika mereka risau tentang tanah-tanah Felda di dalam LLA yang mungkin akan digadaikan kepada Syed Mokhtar, ini tidak akan berlaku.

Ini adalah kerana tanah-tanah komersial yang dipajak di bawah LLA adalah tanah milik Felda, yang merupakan sebuah badan kerajaan. Tanan-tanah ini tidak boleh dijual begitu sahaja kepada pihak swasta.

Senario yang paling realistik adalah tanah-tanah komersial Felda yang dipajak di bawah LLA akan dipulangkan semula kepada Felda, dan FGV akan fokus kepada downstream activities yang merupakan tujuan asal penubuhan syarikat tersebut di bawah Felda.

Apabila ladang komersial ini dipulangkan, Felda boleh kembali mengamalkan model perniagaan yang digunakan sebelum penyenaraian FGV pada 2012 dan mendapatkan keuntungan yang tinggi seperti dekad-dekad sebelum ini.

Berikut adalah perbandingan sumber pendapatan Felda, yang telah dipengaruhi dengan teruk disebabkan LLA:

Melihat jadual di atas, bukankah elok jika Syed Mokhtar membantu membetulkan semula fungsi FGV, justeru memulangkan semula tanah-tanah LLA kepada Felda? Ini akan menghasilkan situasi menang-menang buat kedua-dua entiti, dan yang untung pada akhirnya juga adalah peneroka Felda.

Di sini saya ingin membalas kepada penulisan daripada Pak Abu yang membantah pembelian saham utama FGV daripada seorang ahli perniagaan Bumiputera Melayu yang ternama. Berikut adalah balasan saya, satu demi satu:

Kenyataan ini kurang asasnya dan hanyalah spekulasi semata-mata. Menurut laporan sumber, ahli perniagaan itu hanyalah merancang untuk membeli saham utama daripada Felda dan Koperasi Permodalan FELDA Malaysia Bhd (KPF) sebanyak 20% dan bukan daripada pelabur-pelabur kecil. Tiada juga bukti jika beliau bekerja dengan pegawai-pegawai atasan FGV yang merupakan bekas pekerja beliau bagi mengekalkan harga saham FGV agar berada dalam paras yang rendah.

Beliau bukanlah ‘mengambil kesempatan’ tetapi perkataan yang lebih sesuai adalah ‘menawarkan penyelesaian’. Penulis (Pak Abu) sudah pun menyatakan krisis yang dialami oleh Felda sekarang, di mana RM250 juta itu amat tidak cukup untuk membolehkan Felda beroperasi setiap tahun, di mana Felda memerlukan sekurang-kurang RM800 juta. Itu belum masuk lagi hutang RM8 bilion yang ditanggung Felda.

Oleh yang demikian, tawaran daripada ahli perniagaan tersebut adalah untuk membantu meringankan masalah Felda yang disebabkan oleh Perjanjian Pajakan Tanah (LLA) denga FGV.

• “Dalam keadaan harga sawit yg rendah,ekonomi negara yang suram sekarang, adalah sukar bagi Felda untuk memperolehi pendapatan dari aset dan ladang mereka. Ditambah pula hutang yg ditanggung oleh Felda yg kini melebihi RM8 billion, hanya kerajaan yg boleh menyelamatkan keadaan.”

Penulis kemudian mengatakan hanya kerajaan yang boleh menyelamatkan keadaan. Berdasarkan prestasi kerajaan selama ini, adakah kenyataan itu masuk akal? Pertama, Kertas Putih yang dibentangkan Menteri Hal Ehwal Ekonomi, Datuk Seri Azmin Ali pada 10 April lalu yang kononnnya memperuntukkan RM6.23 bilion untuk Felda masih tidak nampak pelaksanaannya.

Selain itu, perancangan untuk menggabungkan ladang-ladang Felda kepada estet yang diumumkan pada sambutan Hari Peneroka pada Julai lalu juga masih kabur, para peneroka sendiri tidak faham bagaimana ia akan dilaksanakan.

Dan yang lebih penting, kerajaan telah melantik Dato’ Bakke Salleh, bekas Presiden Sime Darby, untuk menjadi pengerusi Felda. Apakah rasional kerajaan dalam melantik beliau? Tak ada ahli korporat lain yang lebih berwibawa ke? Beliau sebelum ini pernah memegang jawatan tinggi dalam Felda pada 2005-2009 dan kemudiannya CEO FGV pada 2009-2010, dan sudah tentunya mempunyai peranan dalam merancang penyenaraian FGV pada 2012.

Mengapa Dato’ Bakke dibawa kembali ke dalam Felda untuk menggantikan Tan Sri Megat Zaharuddin dan mengganti Felda? Tiada sebab yang kukuh mengapa Megat, yang baru sahaja memegang jawatan pengerusi Felda selama 11 bulan, perlu digantikan dengan Bakke.

Di samping itu, prestasi sektor perladangan Sime Darby di bawah pimpinan Dato’ Bakke juga tidak begitu merangsangkan, dengan keuntungan yang merosot tahun demi tahun sewaktu beliau memimpin syarikat konglomerat itu.

Perletakan Bakke sebagai pengerusi Felda dan juga ahli lembaga pengarah Petronas pada tahun ini menunjukkan ‘tangan-tangan halus’ untuk menegakkan agenda pihak berkepentingan – mungkin untuk membawa kembali perjanjian dengan taikun Indonesia, Peter Sondakh, melalui Wilmar International Ltd.

Wilmar International merupakan sebuah syarikat agrikultur yang besar, yang diasaskan oleh Martua Sitorus dan William Kuok Khoon Hong, iaitu anak saudara kepada Robert Kuok. Jika keadaan ini dibiarkan, jutaan tan sawit Malaysia akan dijual kepada Wilmar, yang kemudian akan dijual kepada Kerry Group yang dimiliki oleh Robert Kuok. Jika ini berlaku, maknanya golongan korporat ini sudah mengambil kesempatan ke atas peneroka Felda yang bertungkus lumus mengerjakan ladang sawit.

Ini bermaksud kerajaan tidak boleh diharap sepenuhnya untuk menyelamatkan Felda. Walaupun kerajaan sekarang bukanlah kerajaan yang dulu, tidak bermakna mereka mempunyai niat murni untuk menyelamatkan Felda.

Pengerusi FGV tidak disentuh? Keputusan Syed Mokhtar untuk membeli saham utama dalam FGV tentunya sudah merisaukan pengerusi FGV, Dato’ Wira Azhar, kerana jika Syed Mokhtar berjaya membeli saham utama FGV, jawatannya sebagai pengerusi tidak terjamin dan kemungkinan besar akan digantikan.

Malah, jika pengerusi FGV itu digantikan, itu sepatutnya adalah berita baik kerana prestasi syarikat itu sejak beliau menjadi pengerusi tidaklah begitu memuaskan. Sentimen ini juga dizahirkan oleh Felda dan LTAT sewaktu Mesyuarat Agung Tahunan FGV baru-baru ini, di mana mereka tidak meluluskan pembayaran gaji lembaga pengarah FGV kerana tidak berpuas hati dengan prestasi mereka.

• “TSSM juga menggunakan taraf bumiputranya bagi menghalalkan rancangannya untuk menutup matlamatnya untuk menguasai FGV Holdings.

TSSM juga turut menggunakan bekas menteri kanan kerajaan terdahulu untuk melaksanakan kerja kerja melobi. Juga TSSM menggunakan juga khidmat bekas kakitangan kanan Felda, bekas kakitangan FGV serta kakitangan yg sedang berkhidmat bagi mendapatkan maklumat dalaman dan merangka strategi yg kukuh untuk meyakinkan kerajaan bahawa pengambilalihan ini merupakan jalan terbaik untuk menjaga kepentingan syarikat melayu. Apakah benar alasan ini?”

Sekali lagi, penulis membuat andaian yang tidak berasas dengan menyatakan ahli perniagaan tersebut bekerja dengan bekas kakitangan Felda dan FGV untuk mendapatkan maklumat dalaman dan merangka strategi yang kukuh dalam mengambil alih FGV.  Tiada bukti beliau menggunakan orang dalam untuk membeli saham utama FGV.

Syed Mokhtar tidak mengharapkan pada sentimen ‘kepentingan syarikat Melayu’ kerana rekod perniagaan beliau sendiri sudah membuktikan bahawa syarikat-syarikat yang diuruskan oleh beliau mempunyai prestasi yang cemerlang secara konsisten. Beliau memang adalah individu yang sesuai untuk mengambil alih FGV yang kini berada dalam masalah yang besar kerana penyelewengan tadbir urus oleh lembaga pengarah yang tidak kompeten.

Saya memang percaya dengan beberapa cadangan yang terdapat dalam penulisan oleh ‘Pak Abu’ ini. Pengerusi dan Lembaga Pengarah FGV seharusnya ditukar serta merta kerana prestasi FGV yang merosot sejak tahun-tahun lalu.

Ladang yang dipajak di dalam Perjanjian Pajakan Tanah (LLA) juga harus dipulangkan kepada Felda supaya Felda boleh kembali mengamalkan model perniagaan sebelum 2012 yang telah mendatangkan keuntungan yang selesa kepada Felda.

Akan tetapi, perkara ini tidak harus dilaksanakan oleh kerajaan kerana ia berisiko untuk mengubah hala tuju FGV dan Felda agar mengikut telunjuk kroni-kroni kerajaan. Tan Sri Bakke yang baru dilantik sebagai pengerusi Felda oleh kerajaan juga mungkin telah diletakkan di situ untuk memenuhi agenda kroni-kroni tersebut.

Bukanlah saya ingin memberi kepercayaan membuta-tuli kepada Syed Mokhtar, tetapi dengan hala tuju kemusnahan yang diamalkan oleh FGV dan Felda sekarang, saya percaya beliau boleh menyelamatkan syarikat-syarikat ini daripada digadai oleh pihak yang berkepentingan, dan untuk menjaga kebajikan para peneroka yang menjadi teras Felda.

Keputusan India’s Solvent Extractors’ Association (ISEA) untuk memberhentikan import sawit dari Malaysia akan memberikan kesan yang mendalam terhadap ekonomi Malaysia, terutamanya peladang kecil yang merangkumi warga peneroka Felda.

Harga sawit sudah pun berada dalam keadaan yang rendah beberapa tahun kebelakangan ini, dan Malaysia tidak mampu untuk kehilangan mana-mana pembeli sawit kita.

Seteruk manakah penghentian pembelian sawit Malaysia oleh India ini akan memberi kesan kepada negara?

Menurut data daripada Majlis Minyak Sawit Malaysia (MPOC), India merupakan pengimport terbesar sawit Malaysia, dengan 3.91 juta tan untuk tempoh Januari hingga September 2019, diikuti dengan China (1.62 juta tan), Pakistan (826 ribu tan), Belanda (640 ribu tan) dan Turki (521 ribu tan).

Secara purata, India mengimport 434 juta tan sawit sebulan daripada Malaysia pada tahun ini.

Jumlah sembilan bulan ini sahaja adalah lebih tinggi daripada import India pada keseluruhan 2018, iaitu sebanyak 2.51 juta tan.

Ini bermaksud pada 2019 sahaja, India sudah membeli sawit kita sebanyak 3.91 juta tan dengan harga RM7.83 bilion, atau purata RM2,002 untuk satu tan.

Ini juga bermaksud India membeli sawit kita sebanyak RM870 juta sebulan pada tahun ini. Ini lebih banyak daripada peruntukan untuk warga Felda yang dibentangkan dalam Belanjawan 2020, iaitu sebanyak RM810 juta.

Dan sekarang, beberapa pembeli sudah pun memuktamadkan bahawa mereka akan memberhentikan import sawit dari Malaysia untuk bulan November dan Disember ini.

Dua bulan ini sahaja akan membuat Malaysia hilang pendapatan sebanyak RM1.74 bilion.

Jadi apakah yang akan terjadi pada pekerja industri sawit Malaysia, terutamanya para peneroka Felda yang sekarang ni pun sudah berada dalam situasi pendapatan yang sangat rendah?

Sudah tentunya lambakan sebanyak 868 ribu tan sawit yang akan dihasilkan pada bulan November dan Disember itu akan merunsingkan kepala pengusaha sawit Malaysia. Ke mana mereka nak jual lambakan sawit tersebut?

Negara pengimport sawit kita yang lain pun ada yang mengurangkan import mereka, seperti Pakistan dan Belanda, maka kita tidak ada prospek dalam mengembangkan eksport sawit kita ke negara-negara tersebut.

Dalam menggantikan lambakan sawit ini, sudah tentunya sawit kita akan menghadapi persaingan yang amat sengit daripada Indonesia, yang menawarkan sawit mereka dengan harga yang lebih murah.

Walaupun terdapat individu di India yang menasihatkan agar kerajaan India tidak memboikot minyak sawit Malaysia, isu ini masih tidak nampak penghujungnya.

Kerajaan Malaysia seharusnya merujuk kembali pada hubungan perdagangan dan diplomatiknya dengan India agar sumber pendapatan peneroka Felda terjamin.

I am responding to an article in The Malaysian Reserve (TMR), regarding the uncertainty of Felda’s turnaround plans after half a year.

I praise the government for allocating RM6.23 billion in the hopes of reviving the failing plantation agency, and its decision to supplement that with RM810 million in the 2020 Budget is welcomed.

Unfortunately, six months after the announcement of the White Paper, it remains to be seen whether that bailout will be the solution for Felda’s woes.

And with the appointment of Tan Sri Mohd Bakke Salleh as its chairman since July, that uncertainty grows even larger.

I am disagreeing with a statement in the TMR article that reads, “The appointment of Tan Sri Mohd Bakke Salleh as Felda chairman bodes well for the government body as he brings a wealth of experience.”

While he had held a position within the agency previously from 2005 to 2009, his first tenure in Felda as Group’s Managing Director (GMD) and later as Felda Global Ventures’ (FGV) CEO in 2009 is rumoured with controversies that led to the listing of FGV in 2012.

By now, all Malaysians know what happened to FGV after its listing and how it affected Felda.

Both entities continue to record worsening financial performances year after year, resulting in peak losses of RM4.9 billion for Felda in 2017 and RM1.08 billion for FGV in 2018.

When he was appointed CEO of FGV back in 2009, he must have played an instrumental role in charting the blueprint for the initial public offering of FGV three years later.

The declining performance of FGV after its listing is a testament to the failure of Bakke’s planning for FGV.

The listing of FGV in 2012 changed Felda’s tried-and-true business model that has brought numerous profits to the plantation body since its inception, into a failed model that has thrown Felda and FGV into a deep loss.

It is questionable how Bakke could have been appointed into Felda in the first place.

The plantation body was doing fine back in 2005, so when he came in, he was just appointed as a ‘caretaker’ GMD – likely with some political influence attributing this appointment.

Financial performance of Bakke’s other portfolio was not exactly good, either. Before joining Felda in 2005, he was the CEO of Lembaga Tabung Haji for four years, and no notable achievements were made by him there.

After Felda, he went on to work as President and Group Chief Executive for Sime Darby Berhad (SDB). Throughout his time there, the financial performance of the plantation arm of SDB remained stagnant year after year, even after its separation in 2017.

And now, we want him to helm Felda again amidst his tattered experienced in the corporate world?

He has already been appointed since July and Malaysians have not heard much from him, regarding his duties as a Felda chairman.

Perhaps the government should relook into the appointment of Bakke and look at other possibilities to revive Felda, such as a public-private partnership.

• Sherman SS is an Economics & Finance Consultant currently based in Singapore

Baru-baru ini, seorang peneroka Felda generasi kedua meluahkan kerisauannya di Facebook, berkenaan satu pelawaan untuk mengemukakan cadangan (Request for Proposal, RFP) oleh Felda dalam sebuah projek perintis kebun lestari.

Dalam dokumen yang bertarikh 6 September 2019 itu, Felda membuka tawaran bagi mana-mana syarikat swasta yang ingin membuat RFP untuk memajukan projek perintis pengurusan kebun lestari peneroka di Felda Bukit Rakan, seluas 554 hektar.

Projek tersebut adalah untuk aktiviti pertanian bercampur yang merangkumi tanaman utama Felda iaitu getah atau sawit, tanaman alternatif, tanaman selingan, ternakan, akuakultur, tanaman jangka pendek (cash crop) secara selingan, pertanian bernilai tinggi (smart farming & precision agriculture) dan lain-lain.

Peneroka tersebut bimbang kerana ini menunjukkan seperti Felda gagal melaksanakan Projek Rintisnya sehingga terpaksa membuka cadangan daripada pihak swasta, dan ini merupakan permulaan kepada kebun-kebun peneroka untuk diurus seperti estet.

Beliau seharusnya tidak perlu khuatir kerana dalam keadaan Felda yang tenat sekarang, Felda sebagai agensi perladangan yang penting dalam negara perlu bersifat terbuka terhadap cadangan daripada mana-mana pihak, termasuk sektor swasta.

Saat Felda berada dalam situasi kewangan yang tenat sekarang, apa salahnya sektor swasta memberi cadangan kepada agensi itu. Syarikat-syarikat perladangan sawit swasta mampu mencatatkan keuntungan walaupun dengan harga minyak sawit (CPO) yang rendah.

Namun, kebajikan peneroka haruslah menjadi keutamaan Felda setiap masa. Sebarang syarikat swasta yang ingin terlibat dalam projek ini haruslah bermatlamat untuk membantupara peneroka pada masa akan datang. Hak peneroka mesti diutamakan.

Seperti yang tertera dalam Misi Felda: “Menambah nilai untuk kepentingan peneroka.”

Felda tidak seharusnya mengelak daripada sebarang kolaborasi bersama sektor swasta dalam usaha untuk kembali kepada keuntungan. Tetapi kolaborasi tersebut mesti melibatkan syarikat perladangan swasta yang mempunyai rekod prestasi cemerlang.     

Ini adalah kerana dalam keadaan sekarang ini pun, Felda tidak dapat membantu peneroka dengan berkesan kerana kekurangan wang.

Digabungkan lagi dengan pelantikan Dato’ Bakke Salleh yang merupakan bekas pengarah urusan kumpulan Felda dan CEO FGV (sebelum beliau letak jawatan pada 2010), sebagai pengerusi Felda baru-baru ini yang langsung tidak menjaminkan kejayaan buat Felda pada masa hadapan.

Walaupun Dato’ Bakke Salleh datang daripada syarikat perladangan swasta yang besar sebelum ini (Sime Darby), perlu diingat bahawa prestasi beliau dalam syarikat itu telah menyebabkan penurunan keuntungan sepanjang beliau memegang jawatan Presiden dan Eksekutif Ketua Kumpulan.

BACA: Sektor Perladangan Sime Darby Di Bawah Bakke Merosot… Sekarang Dia Dalam Felda Pulak?

Semasa beliau berada dalam FGV dalam masa yang singkat pun (dari 2009 hingga 2010), sudah tentu beliau memainkan peranan dalam merancang penyenaraian syarikat itu pada 2012, dua tahun selepas beliau meninggalkan FGV.

Memang Felda memerlukan bantuan daripada pihak swasta, tetapi Bakke sudah mempunyai rekod yang corot dalam Felda dan pengurusan perladangan swasta sebelum ini, maka beliau bukanlah individu yang sesuai untuk Felda.

Felda kini tidak berada dalam posisi yang boleh menolak sebarang cadangan atau bantuan daripada pihak swasta. Yang Felda perlukan sekarang adalah kerjasama yang terbuka dengan syarikat swasta yang berintegriti dan mempunyai pengalaman yang mendalam.